Առողջությունը, անկասկած, ամենամեծ արժեքն է, ուստի այնքան կարևոր է զբաղվել դրա կանխարգելմամբ։ Անշուշտ, շատերը կհամաձայնեն, որ դրա համար լավագույն ժամանակը արձակուրդն է, երբ մենք կարող ենք լիովին թուլանալ, մոռանալ առօրյա հոգսերը և ամբողջությամբ նվիրվել վերականգնողական ու կանխարգելիչ միջոցառումներին։ Աշխարհում կան բազմաթիվ կուրորտներ, որոնք մասնագիտանում են առողջարար ծրագրեր և տարատեսակ բուժական ծառայություններ տրամադրելու մեջ։

Ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում լավագույն կուրորտների վարկանիշը, որտեղ կարելի է համատեղել հետաքրքիր ժամանցը առողջարար, կանխարգելիչ և երիտասարդացնող միջոցառումների հետ։

Բուժական զբոսաշրջության ընթացքում օգտագործվող հիմնական առողջարար ռեսուրսներն են՝ կլիմայաբուժություն (բուժում կլիմայով), բալնեոթերապիա (բուժում տարբեր կազմի և ջերմաստիճանի հանքային ջրերով), թալասոթերապիա (բուժում ծովային մթերքներով), աերոթերապիա (առողջարար պրոցեդուրաներ լեռնային օդում), սպելեոթերապիա (բուժում քարանձավների միկրոկլիմայի միջոցով) և այլն։

1. Իսրայել, Մեռյալ ծով

Մեռյալ ծովը գտնվում է համաշխարհային օվկիանոսի մակարդակից 396 մետր ցածր։ Իր բուժիչ հատկությունների շնորհիվ Մեռյալ ծովը բուժում է բազմաթիվ հիվանդություններից և բարելավում առողջական վիճակը։ Այստեղ կարելի է վերականգնել առողջությունը, ազատվել շատ հիվանդություններից, հանել սթրեսը և երիտասարդանալ՝ ինչպես մարմնով, այնպես էլ հոգով։ Սա աշխարհի ամենաաղի ծովն է։ Հանքային աղերը Մեռյալ ծով են թափվում մոտ հիսուն հանքային աղբյուրներից, որոնք գտնվում են 1.5 հազար մետր խորության վրա։

Հանքային աղերի բարձր պարունակության շնորհիվ ջուրն ունի հակաբորբոքային և հակաալերգիկ հատկություններ, որոնք խթանում են մարմնի ուժերը։ Մեռյալ ծովի կուրորտներում տիրող բարենպաստ կլիման հնարավորություն է տալիս բուժումն իրականացնել արևի և ծովի միջոցով ամբողջ տարին։ Մեռյալ ծովի ափերին բուժվող հիվանդությունների ցանկը շատ լայն է, իսկ բուժման մեթոդները՝ աներևակայելի արդյունավետ։

Մեռյալ ծովում բուժման յուրահատկությունը կայանում է դրա տեղադիրքում։ Այստեղ թույլ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթում է, իսկ Մեռյալ ծովի ջուրը հարուստ է կալիումով, բրոմով, մագնեզիումով։ Այս տեսակի բուժումը կոչվում է կլիմայաբուժություն։ Մեռյալ ծովը նաև բարերար ազդեցություն է ունենում արթրիտային հիվանդություններով տառապողների վրա, արդյունավետորեն բուժում է հոդերի հիվանդությունները, նպաստում ցավերից ազատվելուն։ Իսրայելում տաք հանքային պրոցեդուրաներով բուժումը նպաստում է արյան շրջանառության ուժեղացմանը։ Այդ նպատակով կիրառվում են ցեխային կոմպրեսներ, ցեխային փաթաթումներ, թերմոհանքային բուժական լոգանքներ և, իհարկե, Մեռյալ ծովի ուժերը՝ դրանում լողանալը։ Ափի գրեթե բոլոր հյուրանոցներն ունեն իրենց սպա-կենտրոնները, որոնք մատուցում են մարմնի երիտասարդացման և առողջացման համալիր պրոցեդուրաներ։

2. Վիետնամ, Նինհ-Վան

Ասիայում կույր մերսողներին անվանում են ինտուիտիվ բուժողներ։ Նրանց ձեռքերը շատ ավելի զգայուն են, քան սովորական վարպետներինը։ Նրանցից ամենահայտնին՝ Միսս Նունգը, ընդունում է Six Senses հյուրանոցում՝ Հարավային Վիետնամի Նինհ-Վան ծովածոցում։

Այստեղ կան նաև եվրոպացիներին ծանոթ ծառայություններ, օրինակ՝ Intraceuticals Oxygen սարքով թթվածնային երիտասարդացում. ազդեցությունը մեզոթերապիայի նման է, բայց առանց ներարկումների և ցավի։ Ի դեպ, սա երգչուհի Մադոննայի և դերասանուհի Եվա Լոնգորիայի ամենասիրելի պրոցեդուրան է։ Կուրորտը գտնվում է երկրագնդի ամենագեղեցիկ վայրերից մեկում։ Այստեղ կարելի է միաժամանակ վայելել ծովը, սպիտակ ավազը, լեռները և արևադարձային բուսականությունը։

3. Հունգարիայի Ջերմային Առողջարաններ

Հունգարիայի ջերմային կուրորտները երկրի այցեքարտն են։ Համաշխարհային մասշտաբով Հունգարիան առաջատար դիրքեր է զբաղեցնում բալնեոբուժության ոլորտում։ Երկիրը մտնում է ջերմային ջրերով ամենահարուստ հինգ երկրների շարքը։ Ընդհանուր առմամբ կա մոտ 60 հազար հանքային աղբյուր, որոնցից շուրջ հազարի ջերմաստիճանը գերազանցում է $30\,^{\circ}\text{C}$-ը։ Կայսրերը, թագավորները, ազնվականության ներկայացուցիչները, հայտնի պետական գործիչները, հյուրերն ու տեղացիները դարեր շարունակ այստեղ վայելել են լողը, առողջացումը, մարմնի վերականգնումն ու երիտասարդացումը։

Հունգարիայում է գտնվում Եվրոպայի միակ քարանձավային բուժական լողավազանը՝ Միշկոլց-Տապոլցան, ինչպես նաև Եվրոպայում ամենահայտնի հրաբխային ծագման Հեւիզ լիճը։ Լճի բուժիչ ջուրն ունի $33\,^{\circ}\text{C}$ ջերմաստիճան։ Ջրերի բարենպաստ բնութագրերը, երկար տարիների ընթացքում կուտակված գիտելիքներն ու փորձը, հունգարական ավանդական հյուրընկալությունը. ահա այն հիմքը, որի վրա կառուցված է հունգարական ջերմային, կենսոլորտային, սպա- և վելնես կուրորտների առաջարկների լայն ընտրությունը։

4. Ֆրանտիշկովի Լազնե (Ֆրանցենսբադ), Չեխիա

Այս կուրորտը գտնվում է այսպես կոչված «Արևմտյան Չեխիայի կուրորտային եռանկյունում», պատմական Խեբ քաղաքի մոտակայքում։ Ֆրանտիշկովի Լազնեի հանքային ջրերի բուժիչ հատկությունները հայտնի են դեռ 15-րդ դարից։ Հսկայական զբոսայգու գոտին և քաղաքի պատմական մասը այս վայրին հատուկ հմայք են հաղորդում՝ հիացնելով իր լռությամբ ու բազմադարյան պատմությամբ։

Այստեղ կարելի է ստանալ առողջարար և թուլացնող պրոցեդուրաների ամբողջական տեսականին. ցեխային ապլիկացիաներ և լոգանքներ, ածխաթթվային լոգանքներ, մարգարտյա լոգանքներ, մրրկային լոգանքներ, կոնտրաստային լոգանքներ, ֆանգո-ապլիկացիաներ, ստորջրյա մերսում, մերսում բուրավետ յուղերով, դասական մերսում, ապարատային լիմֆոդրենաժ, խմբային մարմնամարզության դասեր, ձեռքերի պարաֆինային ապլիկացիաներ, ինհալացիա, գազային ներարկումներ, էլեկտրաթերապիա։

Լրացուցիչ պրոցեդուրաներ՝ թթվածնային թերապիա, չոր ածխաթթվային լոգանքներ, ձեռքի լիմֆոդրենաժ, վիտամինային ներարկումներ, տաք քարերով մերսում, շոկոլադային մերսում, մեղրով մերսում։ Այստեղ կարելի է զբաղվել հենաշարժական ապարատի և սրտանոթային համակարգի հիվանդությունների բուժմամբ և կանխարգելմամբ։

5. «Անանդա», Հնդկաստան

Հնդկական Հիմալայներում, որտեղ հենց լեռներն են տրամադրում դեպի կյանքի հայեցողական վերաբերմունք, փիլիսոփայություն և հեռացում ունայնությունից, մի շքեղ պալատում տեղակայված է «Անանդա» հիանալի սպա-կենտրոնը։ Այստեղ կարելի է զբաղվել սպորտով, բուժական ֆիզկուլտուրայով կամ յոգայով՝ Այուրվեդայի ծրագրերով։

Կուրորտի տարածքում կան սպա-սրահ, լողավազան, վազքուղիներ, ամֆիթատրոն։ Հյուրերին անպայման առաջարկվում են երիտասարդացնող պրոցեդուրաներ, հնդկական ապաքինման ավանդական մեթոդներ, մեդիտացիաներ, կիրառվում է անհատական մոտեցում և մարզումների անհատական ծրագրերի կազմում։ Այս վայրերը ժամանակին ոգեշնչել են Ռերիխին՝ ստեղծելու իր հրաշալի կտավները։

Այստեղ հայտնվելով՝ կարծես մոռանում ես այն ամենի մասին, ինչը քեզ անհանգստացնում էր տանը. դրա համար պատասխանատու են լեռնային բնապատկերները, այուրվեդական պրոցեդուրաները և յոգան, ինչպես նաև ռեժիմը. բոլոր այցելուներին տրվում են սպիտակ տունիկաներ, որպեսզի ոչինչ չշեղի նրանց առողջացումից։ «Լիակատար երանության» (այսպես է թարգմանվում ananda-ն հայերեն) հասնելուն կօգնեն դետոքսը յուղով, աշխարհի տարբեր մշակույթների մերսումները՝ տիբեթականից մինչև շվեդական, փաթաթումներ ամեթիստի բյուրեղներով և մարմնի ներքին օրգանների ու համակարգերի մաքրման վարժություններ՝ շուդհիկրիյա մեթոդով։

6. Իսպանիայի Առողջարաններ

Այս երկրում, ընդունված իմաստով, առողջարաններ չկան, քանի որ զբոսաշրջիկներին առաջարկվում է տեղավորվել շքեղ հյուրանոցներում, որոնք համատեղում են սպա-հաստատությունների և կլինիկաների գործառույթները։ Դրանց մեծ մասում մատուցվում են բալնեոթերապիայի հետ կապված ծառայություններ՝ բուժում ջերմային ջրերի միջոցով։

Այսպես, Վալենսիան մասնագիտանում է հենաշարժական ապարատի և ստամոքս-աղիքային տրակտի հիվանդություններով տառապող մարդկանց առողջացման վրա, Կոստա դել Սոլի գեղատեսիլ ափին հաջողությամբ բուժվում են շնչառական օրգանների և մաշկի հիվանդությունները, իսկ Կոստա Բրավայի կուրորտները հայտնի են սրտանոթային համակարգի վերականգնմանը, մարմնում նյութափոխանակության կարգավորմանը և ավելորդ քաշի դեմ պայքարին ուղղված առողջարար ծրագրերով։

Իսպանիայի բոլոր առողջարար հաստատությունները, անկախ պրոֆիլից, մասնագիտանում են կոսմետոլոգիայի ոլորտի ծառայությունների վրա։ Քանի որ օգտակար միկրոտարրերով հարստացված ջերմային ջուրը օժտված է գերազանց երիտասարդացնող ազդեցությամբ։ Այստեղ, ավանդական կոսմետոլոգիական պրոցեդուրաների կողքին, կիրառվում են երիտասարդացման արևելյան մեթոդներ, ինչպես նաև ակտիվորեն օգտագործվում է ապարատային կոսմետոլոգիա։ Ի դեպ, ցանկության դեպքում կարելի է օգտվել վերականգնողական և երիտասարդացնող էքսպրես-կուրսերից կամ ընտրել պրոցեդուրաների անհատական համալիր։ Միակ պայմանը, որին հետևում են Իսպանիայի բոլոր առողջարանները, հիվանդների պարտադիր բժշկական հետազոտությունն է։ Միայն դրանից հետո նրանք կարող են ստանալ մասնագետների առաջարկությունները, թե որ բուժական, առողջարար կամ կոսմետոլոգիական պրոցեդուրաներից կարող են օգտվել։

7. Հունական Ջերմային Առողջարաններ

Հայտնվելով Հունաստանում՝ անմիջապես հասկանում ես հին հունական թևավոր արտահայտության ճշմարտությունը՝ «առողջ մարմնում՝ առողջ ոգի»։ Հին հույները շատ լավ գիտեին հոգևորի և մարմնականի միջև հավասարակշռության կարևորությունը, իսկ առատաձեռն հունական բնությունը մշտապես հոգ է տանում իր բնակիչների առողջության մասին։ Հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը, երկրի ողջ տարածքում գտնվող 850 բուժիչ աղբյուրներով կուրորտները օգնում են թեթևացնել հիվանդությունները, երիտասարդացնել մարմինն ու միտքը, խթանել և թուլացնել։

Հատկապես հայտնի են իրենց բուժիչ հատկություններով Ատտիկայի Վուլիագմենի լիճը, Սանտորինիի և Զակինթոսի քարանձավները, ինչպես նաև Կամենա Վուրլայի, Կավալայի Կրինիդեսի, Սալոնիկի Սուրոտիի և Թերմիի, Կասանդրա թերակղզու Կանիստրայի, Հռոդոսի Կալլիթեայի հանքային աղբյուրները և այլն։ Լավագույնը, ինչ կարելի է ստանալ հունական բազմաթիվ բուժական կուրորտներից մեկում մնալիս, սա սպա-ն է, բուժիչ ջերմային աղբյուրներում լողալը, համամը, հիդրոմերսումը, տարբեր տեսակի թերապիաները, բնական քսուքները, խոտաբույսերը և առողջ սնունդը։ Բնական հունական մթերքները, տեղական մրգերը և խոտաբույսերը հիմք են կազմում թունավոր նյութերից ազատվելու դիետայի համար։ Շատ կուրորտներում կան հատուկ դպրոցներ, որոնք կազմակերպում են յոգայի, թայ-չիի և մեդիտացիայի սեմինարներ այն վայրերում, որտեղ ինքնատիպ գեղեցկությունը զուգակցվում է հզոր էներգետիկայի հետ։

8. Գերմանիայի Առողջարաններ

Գերմանիայի կուրորտները հայտնի են որակյալ հանգստի գնահատողների շրջանում։ Այնպիսի քաղաքներ, ինչպիսիք են Բադեն-Բադենը, Բադ Ռայխենհալը, Բադ Քիսսինգենը և այլն, ամեն տարի հյուրընկալում են մեծ թվով մարդկանց, ովքեր ցանկանում են լավ հանգստանալ, բուժվել կամ պարզապես առողջարար կուրս անցնել։ Շատ զբոսաշրջիկների, առաջին հերթին, հետաքրքրում է հենց հանգիստը բուժիչ հանքային աղբյուրների շրջակայքում։

Բադեն-Բադենը մշտապես համարվել է եվրոպական ազնվականության ամառային մայրաքաղաքը։ Այս կուրորտը ընտրում են միապետներն ու ազնվականները, հայտնի քաղաքական գործիչները և ստեղծագործող անձինք։ Այս կուրորտում բուժման հիմքը տաք հանքային ջրի աղբյուրներն են, որոնք հարմար են խմելու, լոգանքներ ընդունելու, ինհալացիայի համար։ Այստեղ կարելի է բուժել ռևմատիզմը և մաշկային հիվանդությունները, բրոնխիտները և գինեկոլոգիական հիվանդությունները, դիաբետը և ինսուլտների հետևանքները. ամեն ինչ նահանջում է բուժիչ ջրի և կենսական միկրոկլիմայի առջև։

Բադեն-Բադենի սպա-բուժարանը պատրաստ է բոլոր ցանկացողներին առաջարկել երիտասարդացման, մարմնի կազմվածքի շտկման, իմունիտետի ամրապնդման և շատ այլ արդյունավետ ծրագրեր։

Բադ-Քիսսինգենում և նրա շրջակայքում գտնվող բազմաթիվ հանքային աղբյուրները շատ տարբեր են հանքանյութերի կոնցենտրացիայի աստիճանով, ուստի տարբեր ազդեցություն են ունենում, այդ թվում՝ երիտասարդացնող։ Իսկ Բադ Ռայխենհալ կուրորտը իդեալական է հենաշարժական ապարատի, շնչառական և սրտանոթային համակարգերի, տարբեր մաշկային հիվանդությունների և նյութափոխանակության խանգարումների բուժման համար։

9. Ջեջու կղզի, Հարավային Կորեա

«Առավոտյան լռության երկիրը»՝ Հարավային Կորեան, այսօր բժշկական զբոսաշրջության շուկայում լուրջ դերակատար է ոչ միայն Ասիայի, այլև ընդհանրապես աշխարհի երկրներում։ Հրաշալի Ջեջու կղզում կան հիանալի բուժիչ տաք աղբյուրներ։

Ամենաօգտակար նյութերով հարստացված ջուրը ոչ միայն թուլացնում է, այլև օգնում է այնպիսի հիվանդությունների բուժմանը, ինչպիսիք են ատոպիան (ալերգիայի տեսակ), անեմիան (սակավարյունություն) և քրոնիկ հոգնածությունը։ Կանանց համար, ի դեպ, շատ օգտակար է այս ջրի մեկ այլ հատկություն ևս՝ մաշկի երիտասարդացումն ու առողջացումը։

Աղբյուրների մեծ մասն ունի բացօթյա և փակ լողավազաններ, բաց տաք աղբյուրների լողավազաններում կարելի է լողալ նույնիսկ ցուրտ եղանակին։ Ցանկացողներին առաջարկվում են լոգանքներ տարբեր հանքանյութերով, խոտաբույսերով, կանաչ թեյով և նույնիսկ սուրճով։ Կան նաև մի քանի շատ հայտնի ժամանակակից սպա-կուրորտներ, որտեղ կարելի է կազմել պրոցեդուրաների մի ամբողջ համալիր և հանգստանալ ոչ միայն հաճույքով, այլև օգուտով օրգանիզմի համար։

10. Ջերմուկ

Ջերմուկը կլիմայական առողջարանային քաղաք է, որը գտնվում է Հայաստանի հարավ-արևմուտքում։ Այն թաքնված է գեղատեսիլ սարահարթում՝ ծովի մակարդակից 1980-2080 մետր բարձրության վրա։ Բարձր լեռնաշղթաները, ալպիական մարգագետինները և խիտ անտառները շրջապատում են սարահարթը՝ այցելուներին ապահովելով բացարձակապես մաքուր, ծաղիկների բույրերով լի օդով։

Կուրորտի հիմնական բուժական գործոնը բարձրորակ հանքային ջուրն է, որն օգտագործվում է ինչպես արտաքին, այնպես էլ ներքին օգտագործման համար։ Ջերմուկի հանքային ջրերը պատկանում են բարդ դասին՝ բարձր ջերմաստիճանային, ածխաթթու գազի, հիդրոկարբոնատի, սուլֆատի, քլորի, նատրիումի, կալիումի, կալցիումի, ֆտորի, բրոմի, մագնեզիումի պարունակությամբ։ Ի դեպ, քաղաքի ջրաբուժարաններն առաջին անգամ հիշատակվել են դեռ մ.թ.ա. 1-ին դարում։

Ջերմուկ են գալիս առողջությունը կարճ ժամկետներում վերականգնելու համար։ Տեղական պանսիոնատներն ու առողջարանները բուժում են ստամոքս-աղիքային տրակտի հիվանդությունները, լյարդը, լեղապարկը, հենաշարժական ապարատը, գինեկոլոգիական հիվանդությունները, նյութափոխանակության խանգարումները (շաքարախտ, միզաթթվային դիաթեզ) և շատ ավելին։ Այս կուրորտի մասին հիացմունքով են արտահայտվել ստեղծագործական էլիտայի բազմաթիվ հայտնի ներկայացուցիչներ։

Հայտնի գերմանացի լրագրող Ի. Վիզանտին, եղելով Ջերմուկում, գրել է. «Ես շատ եմ մտածել երկարակեցության մասին, և իմ կարծիքով, Ջերմուկի ջուրը մարդու կյանքը երկարացնելու առաջնային միջոցն է»։ Ջերմուկում տարբեր հիվանդություններով մարդիկ ապաքինվում են, բուժվում իրենց տանջող հիվանդություններից, տարեցները երիտասարդություն են ձեռք բերում։ Ահա թե ինչու, ով գոնե մեկ անգամ եղել է Ջերմուկում, վերադառնում է այստեղ կրկին ու կրկին, իր հետ այս լեռնային կուրորտ բերելով իր մտերիմներին ու ընկերներին։