Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ Երկրի բնակչության 50-75%-ը տառապում է վիտամին D-ի պակասից։ Այս դեֆիցիտը հատկապես արտահայտված է Հյուսիսային կիսագնդի 35-րդ զուգահեռականից հյուսիս բնակվողների մոտ՝ տարվա մեծ մասում արևի անբավարար լույսի պատճառով։

Ի՞նչ է Վիտամին D-ն իրականում

Չնայած իր անվանմանը, Վիտամին D-ն ավելի շուտ ստերոիդ հորմոն է, որն ունի բազմաթիվ ազդեցություններ տարբեր օրգանների ու հյուսվածքների վրա։ Այն ստացել է «վիտամին» անվանումը զուտ պատահականությամբ, նմանությամբ A, B և C վիտամինների հետ։

Վիտամին D-ի հիմնական աղբյուրը մեր մաշկն է, որտեղ այն սինթեզվում է արևի ուլտրամանուշակագույն B (UVB) ճառագայթների ազդեցության տակ։ Որոշ քանակությամբ այն կարող է մուտք գործել նաև կենդանական ծագման մթերքներով (ձուկ, կաթնամթերք), սակայն այս քանակությունը, որպես կանոն, չափազանց ցածր է օրգանիզմի պահանջը բավարարելու համար։

Գլխավոր Գործառույթները. Ավելին, քան Ոսկրեր

Ավանդաբար Վիտամին D-ն կապվում է ոսկրային հյուսվածքի առողջության և ռախիտի կանխարգելման հետ, բայց դրա դերն օրգանիզմում շատ ավելի լայն է.

• Կյանքի Տևողություն և Որակ: Անհրաժեշտ է ողջ կյանքի ընթացքում՝ մանկությունից մինչև ծերություն։ Այն կարգավորում է կենսական կարևոր գեների աշխատանքը, որոնց խանգարումը նվազեցնում է կյանքի տևողությունն ու որակը։

• Իմունային Համակարգի Աջակցություն: Ապացուցված է նրա դերը իմունային պատասխանում։ Այն օգնում է դիմակայել վիրուսային ու բակտերիալ վարակներին։ Բավարար դոզայի ընդունումը կարող է մինչև 50%-ով նվազեցնել ՍՇՎ-ով և գրիպով հիվանդանալու ռիսկը սեզոնային համաճարակների շրջանում։

• Պաշտպանություն Ծերացումից և Քրոնիկ Հիվանդություններից: Վիտամին D-ն հզոր պաշտպան է վաղաժամ ծերացումից և մի շարք տարիքային հիվանդությունների զարգացումից, ինչպիսիք են՝

  • Տիպ 2 շաքարախտ

  • Զարկերակային հիպերտոնիա, ինֆարկտ, ինսուլտ

  • Ծերունական դեմենցիա (Ալցհայմերի հիվանդություն)

  • Օստեոպորոզ

  • Քաղցկեղի տարբեր ձևեր։

 Վիտամին D՝ Ճարպեր Այրող և Մաշկը Պաշտպանող Հորմոն

Որպես եզակի վիտամին-հորմոն, այն կարևոր է առողջ և գեղեցիկ մարմնի, մաշկի, մազերի ու եղունգների համար:

• Քաշի Կարգավորում և Մկանային Զանգված: Վիտամին D-ն ունի հզոր ճարպեր այրող ազդեցություն։ Այն կարգավորում է քաշի վերաբաշխումը. նպաստում է ճարպային կուտակումների նվազմանը և մկանային զանգվածի հավաքմանը։ Դիետաներն ու ինտենսիվ մարզումներն անարդյունավետ են դառնում դրա դեֆիցիտի պայմաններում։

• Մաշկի Համար Բնական Պաշտպանություն: Մաշկը մշտապես ենթարկվում է ագրեսիվ արտաքին ազդեցությունների (ուլտրամանուշակագույն ճառագայթում, աղտոտում, ջերմաստիճանային տատանումներ)։ Վիտամին D-ն, որը սինթեզվում է հենց մաշկում, բնության կողմից մշակված ունիվերսալ պաշտպանական գործոնն է։

Ինչու՞ է Անբավարար նույնիսկ Արևոտ Եզրերում

Չնայած արևի առատությանը, շատերս ունենք Վիտամին D-ի պակաս.

1. «Ոսկե» Ժամեր: Վիտամին D-ն սինթեզվում է միայն այն ժամերին (սովորաբար 12:00-ից 16:00), երբ արևի ճառագայթների անկման անկյունը բարձր է (30°֊ից ավելի)։ Այս ժամերին մենք հիմնականում գտնվում ենք փակ տարածքներում կամ խուսափում ենք ուժեղ շոգից։

2. Մելանին և SPF: Երբ մաշկը արևայրուք է ստանում (սինթեզվում է մելանին), վիտամին D-ի սինթեզը դադարում է։ Բացի այդ, մեր կողմից օգտագործվող բոլոր կոսմետիկ միջոցները (քսուքներ, հիմքեր) պարունակում են SPF գործոններ, որոնք արգելափակում են ինչպես վնասակար ճառագայթները, այնպես էլ Վիտամին D-ի սինթեզը։

3. Տարիքային Փոփոխություններ: Տարիքի հետ մաշկը կորցնում է Վիտամին D-ի նախանյութը՝ 7-դեհիդրոխոլեստերոլը։ 70 տարեկան անձի մաշկում 4 անգամ ավելի քիչ Վիտամին D է սինթեզվում, քան 20 տարեկանի մոտ՝ նույն քանակի արևի տակ գտնվելու դեպքում։

• Մաշկի Պաշտպանության «Դիրիժորը»: Վիտամին D-ն արագացնում է մետաբոլիզմը, բարձրացնում էպիդերմիսի դիմադրողականությունը, կարգավորում ջրի պարունակությունը, այդպիսով պաշտպանելով մաշկը վաղաժամ ծերացումից և նպաստելով խախտված մաշկային պատնեշի վերականգնմանը։

• Հակաբորբոքային Ազդեցություն: Այն կարգավորում է կատելիցիդինի՝ բնածին իմունիտետի հակամանրէային սպիտակուցի ակտիվությունը, ինչը նպաստում է վերքերի բուժմանը և ապահովում ուժեղ հակաբակտերիալ ու հակաբորբոքային ազդեցություն։

• Մելանոմայի Ռիսկի Նվազեցում: Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս Վիտամին D-ի հզոր հակաքաղցկեղածին ազդեցությունը մաշկի բջիջներում, ինչը կարող է պաշտպանել քաղցկեղի տեսակներից, ներառյալ մելանոման։

 Ինչպես Ճիշտ Ընդունել Վիտամին D-ի Պատրաստուկներ

Դեֆիցիտի լրացումը Վիտամին D-ի պատրաստուկներով հիմքն է տարիքային հիվանդությունների կանխարգելման և գեղեցկության պահպանման համար։

Կարևոր է ոչ միայն ընդունել Վիտամին D, այլև ընդունել բավարար դոզայով։

Դոզան ճիշտ որոշելու համար անհրաժեշտ է հանձնել արյան անալիզ՝ չափելով Վիտամին D-ի $25(\text{OH})\text{D}$ մետաբոլիտի քանակը։

Հիշեցում: Վիտամին D-ի ճիշտ դոզան պետք է ընտրվի բացառապես բժշկի կողմից։

Եթե ցանկանում եք, կարող եմ վերաշարադրել կոնկրետ բաժիններն ավելի շեշտադրված կամ այլ ոճով։